Onderscheid vol en leeg
Dit is het allerbelangrijkste punt in Tai Chi Chuan. Wanneer het gewicht van het hele lichaam op het rechterbeen rust, dan is het rechterbeen vol en het linkerbeen leeg, en vice versa. Wanneer je vol en leeg kunt onderscheiden, kun je gemakkelijk wenden zonder kracht te gebruiken. Wanneer je (ze) niet kunt onderscheiden, is de stap zwaar en traag. De stand is niet stevig en kan gemakkelijk uit evenwicht gebracht worden.
Bijna een open deur toch? Vol en leeg is één van de manieren om het allerbelangrijkste principe van Tai Chi de omschrijven. De Tai Chi Tu, ook wel het Yin-Yang symbool genoemd, is zo'n beetje te kortste samenvatting van de basisprincipes van Tai Chi Chuan.
Nu kunnen we een boekwerk schrijven over de fenomenen Yin en Yang. Echter, hier heeft meester Yang de specifieke aandacht gericht op de Yin en Yang (vol en leeg) in de benen.
Vol en Leeg - Wat is nou Yin en wat is nou Yang?
Vol wordt door vele mensen gezien als Yang, Leeg als Yin. De logica is hier dat een leegte, een ruimte een Yin kwaliteit heeft. Yin is ontvankelijk, Yang vult. Je kunt vanuit deze gedachte zeggen dat structureel het volle been Yang is en het Lege been Yin. In de structuur van de boogstand kan je inderdaad spreken over Vol-Yang en Leeg-Yin.
Toch wordt er in de literatuur soms anders gedacht. Bijvoorbeeld in het boek 'Tai Chi Secrets of the Yang Family' van dr. Jang Jwing-Ming wordt gesproken over Substantieel en Insubstantieel. Dit geeft een heel ander beeld over Vol en Leeg. Substantie, materie, is per definitie Yin. Insubstantie (raar woord, we nemen hier het recht om een nieuw woord in de Nederlandse taal te integreren), is per definitie Yang. In de Taoïstische filosofie is substantie de gevormde energie ofwel materie, ook wordt hier de gematerialiseerde intentie mee omschreven. Insubstantie is de energie zelf, het ongevormde, de mogelijkheid om zich te openbaren in de fysieke werkelijkheid.
In dit licht wordt Substantieel vertaald naar Vol, Yin. Insubstantieel is dan Leeg, Yang.
De praktijk
In de praktijksituatie spreek je over de functionaliteit van Yin en Yang (Vol en Leeg). Wat is de functie van het Volle been en wat is de functie van het Lege been?
Staan
In de boogstand is de standbeen substantieel, vol (er zit gewicht in) en het andere been insubstantieel, leeg. Afhankelijk van de stijl die men beoefent, is de veelal gewichtsverdeling 70-30. Wanneer in deze stand geen onderscheid wordt gemaakt tussen vol en leeg, is de verdeling 50-50. Dan ontstaat een situatie van 'double-weightedness'. Men staat dan weinig gegrond. Dit principe is te lastig om even uit te leggen. Wellicht stof voor een ander artikel of, nog beter, een workshop waarin dit gelijk kan worden geoefend.
De praktijk - Lopen
Bij het lopen MOET je gebruik maken van het principe Vol-Leeg. Simpel gezegd: met beide Vol kom je niet vooruit en wanneer beide benen Leeg zijn val je om. Het lopen zelf is een wisselwerking van één been vol, de ander leeg. Met de stap wisselt het om.
Met de Tai Chi Vorm is er nog iets anders in het spel. In de meeste stijlen die vandaag de dag worden beoefend, ga je meestal uit van de Boogstand. In het stappen (ook wel de kat-stap genoemd) bij de Golden Flower Vorm (net als in vele andere moderne vormen) verplaats je gewicht naar achteren om je voorste voet te draaien. Vervolgens verplaats je het gewicht weer naar voren en je brengt de achterste voet bij om mee te stappen. In klassieke stijlen is het veelal gebruikelijk om met de voorste voet te draaien terwijl er nog gewicht in zit. In beide gevallen onderscheid je keurig Vol en Leeg. Echter het is niet zo wendbaar als meester Yang bedoelt in dit punt. Meester Yang beschrijft in zijn verhandeling een prachtig martiaal principe. Tijdens een gevecht moet je wendbaar, snel en licht op je voeten zijn. De hiervoor beschreven manier van stappen is verre van snel. Probeer maar eens een sprintje te kat-stappen. Deze manier is goed voor de (langzame) Tai Chi Vorm, niet voor een gevecht.
(Er komt nog meer)